Trang chủ › Hướng nghiệp › Kinh doanh › Doanh nghiệp nhỏ và vừa
Doanh nghiệp nhỏ và vừa là khái niệm pháp lý có ngưỡng bằng con số, quy định tại Điều 5 Nghị định 80/2021/NĐ-CP. Cách xác định gồm hai vế: số lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm — bắt buộc — và một trong hai tiêu chí tổng doanh thu của năm hoặc tổng nguồn vốn. Ngưỡng khác nhau theo hai nhóm lĩnh vực: nông – lâm – thủy sản cùng công nghiệp – xây dựng là một nhóm; thương mại – dịch vụ là nhóm còn lại. Ba mức: siêu nhỏ, nhỏ và vừa.
Bảng tiêu chí đầy đủ — ba mức, hai nhóm lĩnh vực
Điều 5 Nghị định 80/2021/NĐ-CP (ban hành 26/8/2021, thay Nghị định 39/2018/NĐ-CP) đặt ngưỡng như sau:
| Mức | Nông – lâm – thủy sản · Công nghiệp – Xây dựng | Thương mại – Dịch vụ |
|---|---|---|
| Siêu nhỏ | ≤ 10 lao động · doanh thu ≤ 3 tỷ hoặc vốn ≤ 3 tỷ | ≤ 10 lao động · doanh thu ≤ 10 tỷ hoặc vốn ≤ 3 tỷ |
| Nhỏ | ≤ 100 lao động · doanh thu ≤ 50 tỷ hoặc vốn ≤ 20 tỷ | ≤ 50 lao động · doanh thu ≤ 100 tỷ hoặc vốn ≤ 50 tỷ |
| Vừa | ≤ 200 lao động · doanh thu ≤ 200 tỷ hoặc vốn ≤ 100 tỷ | ≤ 100 lao động · doanh thu ≤ 300 tỷ hoặc vốn ≤ 100 tỷ |
Ba chi tiết hầu như không trang nào viết đúng
Một: phép “và / hoặc”. Không phải thỏa mãn cả ba tiêu chí. Đúng là: lao động VÀ (doanh thu HOẶC vốn). Nghĩa là doanh nghiệp chỉ cần đạt ngưỡng lao động, rồi đạt một trong hai tiêu chí tài chính là đủ.
Hai: lao động tính theo bảo hiểm xã hội. Là số lao động tham gia BHXH bình quân năm, không phải số người có hợp đồng, càng không phải số người đang có mặt ở công ty. Đây là chỗ nhiều doanh nghiệp tự tính nhầm.
Ba: doanh nghiệp mới xác định theo vốn. Doanh nghiệp chưa hoạt động đủ một năm thì chưa có “doanh thu của năm trước liền kề” để lấy — khi đó căn cứ là tổng nguồn vốn.
Ba mức khác nhau ở chỗ nào
| Mức | Đặc trưng thực tế | Vì sao ngưỡng quan trọng |
|---|---|---|
| Siêu nhỏ | Thường là cơ sở một chủ, dưới 10 lao động BHXH | Được nhóm chính sách hỗ trợ mạnh nhất, chế độ kế toán đơn giản nhất |
| Nhỏ | Đã có vài bộ phận, bắt đầu cần quy trình | Ranh giới mà nhiều doanh nghiệp vượt qua mà không biết mình đã đổi nhóm |
| Vừa | Bộ máy gần đủ phòng ban, quy mô hàng trăm lao động | Vẫn thuộc diện DNNVV — đây là điều nhiều người bất ngờ |
Vì sao pháp luật phải khoanh vùng nhóm này
Vì có cả một bộ luật dành riêng cho họ: Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa 2017 (số 04/2017/QH14, ban hành 12/6/2017, hiệu lực 01/01/2018). Luật này đặt ra các nhóm hỗ trợ theo quy mô — tiếp cận tín dụng, thuế và kế toán, mặt bằng sản xuất, công nghệ, mở rộng thị trường, thông tin và tư vấn pháp lý, phát triển nguồn nhân lực. Nghị định 80/2021/NĐ-CP là nghị định hướng dẫn thi hành luật đó.
Nói cách khác, ngưỡng bằng con số ở Điều 5 không phải để thống kê cho vui — nó là cánh cửa vào hoặc ra khỏi các chính sách hỗ trợ. Đó là lý do một người làm quản trị ở doanh nghiệp nhỏ nên biết doanh nghiệp mình đang ở nhóm nào.
Hộ kinh doanh có phải doanh nghiệp nhỏ và vừa không
Không — hộ kinh doanh không phải doanh nghiệp. Đó là hình thức kinh doanh riêng, đăng ký theo Nghị định 01/2021/NĐ-CP, và chủ hộ chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình đối với hoạt động kinh doanh của hộ (Điều 79 khoản 1).
So sánh đầy đủ hai hình thức: Hộ kinh doanh hay doanh nghiệp.
Ngành học gắn thẳng vào nhóm doanh nghiệp này
Trong danh mục ngành nghề đào tạo có hẳn một ngành mang đúng tên nhóm đối tượng này: 5340417 Quản trị doanh nghiệp vừa và nhỏ ở bậc trung cấp, 6340417 ở bậc cao đẳng.
| Mã trung cấp | Tên ngành | Mã cao đẳng | Tiếng Anh |
|---|---|---|---|
| 5340404 | Quản trị kinh doanh | 6340404 | Business administration |
| 5340417 | Quản trị doanh nghiệp vừa và nhỏ | 6340417 | Small and medium enterprise administration |
| 5340420 | Quản lý doanh nghiệp | — (không có bậc cao đẳng) | Business management |
| Trình độ | Thời gian đào tạo | Điều kiện đầu vào |
|---|---|---|
| Sơ cấp | Từ 03 tháng đến dưới 01 năm; tối thiểu 300 giờ học | Người có trình độ học vấn phù hợp |
| Trung cấp | Từ 01 đến 02 năm học tùy ngành, nghề | Có bằng tốt nghiệp trung học cơ sở trở lên |
| Cao đẳng | Từ 02 đến 03 năm học | Có bằng tốt nghiệp trung học phổ thông |
| Cao đẳng (đã có bằng trung cấp) | Từ 01 đến 02 năm học | Có bằng trung cấp cùng ngành, nghề |
Chi tiết ngành: Ngành Quản trị doanh nghiệp vừa và nhỏ · Ngành Quản trị kinh doanh.
MNI GROUP đồng hành cùng bạn
MNI GROUP đồng hành cùng bạn
Nhóm ngành “Quản trị – Quản lý” có tới 44 ngành với mã số khác nhau, và nhiều tên gọi rất giống nhau. MNI GROUP tư vấn chọn đúng ngành, đúng bậc theo mục tiêu của bạn, đối chiếu điều kiện đầu vào và lộ trình học lên — việc tổ chức đào tạo và cấp văn bằng do các cơ sở đào tạo thực hiện theo quy định.
Liên hệ: MNI GROUP · 15/1A1 Đường Số 3, P. Trường Thọ, TP. Thủ Đức, TP.HCM · 083.906.1718 · mnigroup.vn
Câu hỏi thường gặp
Doanh nghiệp nhỏ và vừa là gì?
Là doanh nghiệp đáp ứng ngưỡng quy định tại Điều 5 Nghị định 80/2021/NĐ-CP, gồm ba mức siêu nhỏ, nhỏ và vừa, xác định theo lao động tham gia BHXH và tiêu chí doanh thu hoặc vốn.
Tiêu chí xác định gồm những gì?
Số lao động tham gia BHXH bình quân năm — bắt buộc — và một trong hai tiêu chí: tổng doanh thu của năm hoặc tổng nguồn vốn.
Có phải thỏa mãn cả ba tiêu chí không?
Không. Công thức đúng là lao động VÀ (doanh thu HOẶC vốn). Chỉ cần đạt ngưỡng lao động và một trong hai tiêu chí tài chính.
Lao động tính theo hợp đồng hay bảo hiểm?
Theo số lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm, không phải số hợp đồng lao động.
Doanh nghiệp mới thành lập xác định thế nào?
Doanh nghiệp chưa hoạt động đủ một năm thì chưa có doanh thu năm trước liền kề, nên căn cứ là tổng nguồn vốn.
Ngưỡng của nhóm thương mại – dịch vụ là bao nhiêu?
Siêu nhỏ: tối đa 10 lao động, doanh thu tối đa 10 tỷ hoặc vốn tối đa 3 tỷ. Nhỏ: tối đa 50 lao động, doanh thu tối đa 100 tỷ hoặc vốn tối đa 50 tỷ. Vừa: tối đa 100 lao động, doanh thu tối đa 300 tỷ hoặc vốn tối đa 100 tỷ.
Nghị định 80/2021 thay văn bản nào?
Thay Nghị định 39/2018/NĐ-CP. Nghị định 80/2021/NĐ-CP ban hành ngày 26/8/2021 và hướng dẫn thi hành Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa 2017.
Xác định đúng nhóm để làm gì?
Để biết doanh nghiệp có thuộc diện các chính sách hỗ trợ theo Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa hay không — tín dụng, thuế và kế toán, mặt bằng, công nghệ, thị trường, tư vấn pháp lý, nhân lực.
Hộ kinh doanh có phải doanh nghiệp nhỏ và vừa không?
Không. Hộ kinh doanh không phải doanh nghiệp — đó là hình thức riêng, đăng ký theo Nghị định 01/2021/NĐ-CP, và chủ hộ chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình.
Có ngành học nào đào tạo về nhóm doanh nghiệp này không?
Có: ngành Quản trị doanh nghiệp vừa và nhỏ, mã 5340417 ở bậc trung cấp và 6340417 ở bậc cao đẳng theo Thông tư 26/2020/TT-BLĐTBXH.
Nguồn tham khảo
- Thông tư 26/2020/TT-BLĐTBXH — Danh mục ngành, nghề đào tạo cấp IV trình độ trung cấp, trình độ cao đẳng. Nhóm 53404 / 63404 “Quản trị – Quản lý” gồm 44 ngành, trong đó 5340404 Quản trị kinh doanh và 5340417 Quản trị doanh nghiệp vừa và nhỏ là hai ngành khác nhau.
- Nghị định 80/2021/NĐ-CP — quy định chi tiết Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, Điều 5 về tiêu chí xác định doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa. Ban hành 26/8/2021, thay Nghị định 39/2018/NĐ-CP.
- Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa 2017 (số 04/2017/QH14, ban hành 12/6/2017, hiệu lực 01/01/2018) — luật gốc mà Nghị định 80/2021/NĐ-CP hướng dẫn thi hành.
- Thông tư 09/2022/TT-BGDĐT — Danh mục thống kê ngành đào tạo của giáo dục đại học: 7340101 Quản trị kinh doanh.
📝 Về tác giả: Bùi Xuân Sơn — CEO & Founder MNI GROUP, trực tiếp tư vấn tuyển sinh hệ trung cấp và liên thông từ năm 2018.
Cập nhật mã ngành (25/10/2026): Thông tư 77/2026/TT-BGDĐT có hiệu lực 01/12/2026, thay danh mục ngành của Thông tư 26/2020/TT-BLĐTBXH mà bài này dẫn. Mã mới có 6 chữ số, dùng chung cho trung cấp và cao đẳng. Lớp tuyển sinh trước 01/12/2026 vẫn học và nhận bằng theo tên, mã cũ (Điều 7).
- Quản trị doanh nghiệp vừa và nhỏ: mã 5340417 / 6340417 → 340417 (giữ tên)
- Quản trị kinh doanh: mã 5340404 / 6340404 → 340445 (giữ tên)
- Quản lý doanh nghiệp: mã 5340420 → 340420 (giữ tên)
Mốc cần biết về đầu vào THCS: theo khoản 1 Điều 45 Luật Giáo dục nghề nghiệp 124/2025/QH15, trường được tuyển sinh trung cấp với người đã hoàn thành chương trình THCS đến hết 31/12/2030; riêng các ngành thuộc lĩnh vực sức khỏe đã dừng từ 01/01/2026 (khoản 2). Người học trung cấp từ THCS được học khối lượng văn hóa THPT (khoản 7) và, nếu chưa có bằng THPT, dùng giấy chứng nhận hoàn thành chương trình giáo dục phổ thông hoặc đủ khối lượng văn hóa THPT để học lên cao đẳng (khoản 8).