Trang chủ › Hướng nghiệp › Chứng chỉ › Hành nghề › Kiến trúc cảnh quan
Trả lời nhanh: Thiết kế kiến trúc cảnh quan là một hoạt động hành nghề kiến trúc. Năm 2026–2027 có ba mốc: từ 01/7/2026, Quyết định 975/QĐ-BXD bãi bỏ thủ tục cấp, cấp lại, gia hạn chứng chỉ hành nghề kiến trúc theo Nghị quyết 66.18/2026/NQ-CP (áp dụng đến 28/02/2027); từ 01/3/2027, Luật 19/2026/QH16 bỏ sát hạch, bỏ gia hạn, và chỉ chủ trì thiết kế (công trình, quy hoạch), chủ nhiệm thiết kế, kiến trúc sư hành nghề độc lập phải có chứng chỉ, cấp cho người có đại học kiến trúc. Chứng chỉ sơ cấp không thay được chứng chỉ này.
Ba mốc thay đổi về chứng chỉ hành nghề kiến trúc
Giai đoạn 1 (đến hết 30/6/2026). Luật Kiến trúc 40/2019/QH14 áp dụng đầy đủ: chứng chỉ hành nghề kiến trúc cấp qua sát hạch, có thời hạn và phải gia hạn.
Giai đoạn 2 (01/7/2026 – 28/02/2027). Nghị quyết 66.18/2026/NQ-CP của Chính phủ về phân quyền, cắt giảm thủ tục hành chính có hiệu lực từ 01/7/2026 đến hết 28/02/2027. Căn cứ nghị quyết này, Bộ Xây dựng ban hành Quyết định 975/QĐ-BXD ngày 22/6/2026, hiệu lực 01/7/2026, công bố bãi bỏ các thủ tục liên quan đến chứng chỉ hành nghề kiến trúc.
Giai đoạn 3 (từ 01/3/2027). Luật 19/2026/QH16 sửa Luật Kiến trúc có hiệu lực. Nội dung đã được hợp nhất trong Văn bản hợp nhất 158/VBHN-VPQH Luật Kiến trúc ngày 28/9/2026.
Quyết định 975/QĐ-BXD bãi bỏ những thủ tục nào
| Mã thủ tục | Tên thủ tục bị bãi bỏ | Cơ quan thực hiện trước đây |
|---|---|---|
| 1.008881 | Công nhận tổ chức, cơ sở đủ điều kiện sát hạch cấp chứng chỉ hành nghề kiến trúc | Bộ Xây dựng |
| 1.008891 | Cấp chứng chỉ hành nghề kiến trúc | Cơ quan chuyên môn về kiến trúc thuộc UBND cấp tỉnh |
| 1.008990 | Cấp lại chứng chỉ bị ghi sai do lỗi của cơ quan cấp | Cấp tỉnh |
| 1.008989 | Cấp lại chứng chỉ do mất, hư hỏng, thay đổi thông tin cá nhân | Cấp tỉnh |
| 1.008991 | Gia hạn chứng chỉ hành nghề kiến trúc | Cấp tỉnh |
| 1.008993 | Chuyển đổi chứng chỉ hành nghề kiến trúc của người nước ngoài ở Việt Nam | Cấp tỉnh |
Hiểu đúng: đây là bãi bỏ thủ tục hành chính trong thời gian áp dụng nghị quyết, không phải “xóa sổ” chứng chỉ hành nghề kiến trúc. Luật 19/2026 cũng ghi nhận có trường hợp chủ nhiệm, chủ trì thiết kế “không bắt buộc cấp chứng chỉ hành nghề kiến trúc theo quy định tại Nghị quyết 66.18”, và cho họ tiếp tục thực hiện hợp đồng thiết kế đến khi kết thúc (khoản 5 Điều 3 Luật 19/2026). Phạm vi chi tiết nằm ở Phụ lục I.8 của nghị quyết; nếu bạn đang ở vị trí này, hãy hỏi cơ quan chuyên môn về kiến trúc cấp tỉnh.
Từ 01/3/2027: ai còn phải có chứng chỉ hành nghề kiến trúc
Điều 19 Luật Kiến trúc (sửa đổi) liệt kê bảy hoạt động hành nghề kiến trúc, trong đó điểm c là thiết kế kiến trúc cảnh quan. Khoản 2 Điều 19 chuyển sang quản lý cá nhân bằng tiêu chuẩn năng lực hành nghề.
Điều 21 chia hai tầng tiêu chuẩn:
- Tiêu chuẩn tối thiểu (điểm a khoản 2): có trình độ đào tạo về chuyên ngành kiến trúc, xây dựng tại cơ sở đào tạo được thành lập hợp pháp, phù hợp với công việc đảm nhận.
- Phải có chứng chỉ hành nghề (điểm b khoản 2): người chủ trì thiết kế kiến trúc đối với thiết kế công trình và thiết kế trong quy hoạch (điểm a, b khoản 1 Điều 19), kiến trúc sư làm chủ nhiệm thiết kế xây dựng, và kiến trúc sư hành nghề độc lập.
Chứng chỉ được cấp khi có trình độ từ đại học trở lên thuộc lĩnh vực kiến trúc, kinh nghiệm tham gia hành nghề và phát triển nghề nghiệp liên tục. Luật bãi bỏ Điều 26, 28, 29 cũ: không còn sát hạch, không còn gia hạn. Chứng chỉ có giá trị trong cả nước, do cơ quan chuyên môn về kiến trúc cấp tỉnh cấp (Điều 27).
| Vai trò trong dự án cảnh quan | Từ 01/3/2027 |
|---|---|
| Kiến trúc sư hành nghề độc lập (không thuộc tổ chức) | Phải có chứng chỉ hành nghề kiến trúc |
| Chủ nhiệm thiết kế xây dựng là kiến trúc sư | Phải có chứng chỉ hành nghề kiến trúc |
| Chủ trì thiết kế kiến trúc công trình hoặc trong quy hoạch | Phải có chứng chỉ hành nghề kiến trúc |
| Người tham gia thiết kế cảnh quan trong tổ chức | Đáp ứng tiêu chuẩn tối thiểu: được đào tạo chuyên ngành kiến trúc, xây dựng phù hợp công việc |
| Thi công, chăm sóc sân vườn, cây xanh | Không thuộc danh sách hoạt động hành nghề kiến trúc tại Điều 19 |
Chứng chỉ đã cấp trước đây còn dùng được không
Còn. Khoản 3 Điều 3 Luật 19/2026: chứng chỉ hành nghề kiến trúc đã cấp theo Luật 40/2019 có giá trị đến khi hết thời hạn sử dụng, trừ khi bị thu hồi. Nếu mất hoặc hư hỏng thì đề nghị cấp lại theo luật mới.
Nghị quyết 66.18 cũng nêu giấy tờ đã cấp trước 01/7/2026 tiếp tục được áp dụng đến khi hết thời hạn.
Chứng chỉ có thể bị thu hồi khi không còn đáp ứng tiêu chuẩn, giả mạo hồ sơ, vi phạm nghiêm trọng quy tắc ứng xử nghề nghiệp, sai sót chuyên môn gây hậu quả nghiêm trọng, hoặc bị cấm hành nghề (khoản 1 Điều 30). Sau khi bị thu hồi vì vi phạm quy tắc hoặc sai sót chuyên môn, phải chờ 12 tháng mới được xét cấp lại (khoản 3).
Học sơ cấp Thiết kế cảnh quan, hoa viên làm được gì
Thông tư 77/2026/TT-BGDĐT (hiệu lực 01/12/2026) có nghề sơ cấp 5801002 Thiết kế cảnh quan, hoa viên, thuộc nhóm 58 Kiến trúc và xây dựng. Trình độ cao hơn là 580103 Thiết kế cảnh quan, hoa viên ở trung học nghề và trung cấp. Ngành đại học Kiến trúc cảnh quan là một trình độ khác hẳn, đào tạo kiến trúc sư.
| Việc | Người có chứng chỉ sơ cấp |
|---|---|
| Thi công, chăm sóc sân vườn, tiểu cảnh, cây xanh | Làm được; đây là phần việc gần nhất với chương trình |
| Họa viên, phụ thiết kế trong công ty cảnh quan | Làm được trong tổ chức, theo phân công của người chủ trì |
| Tư vấn bố trí cây, tiểu cảnh cho hộ gia đình | Làm được ở quy mô dịch vụ thông thường |
| Tham gia thiết kế kiến trúc cảnh quan từ 01/3/2027 | Phụ thuộc hướng dẫn về “phù hợp với công việc đảm nhận”; chưa có quy định chi tiết |
| Chủ trì, chủ nhiệm thiết kế, kiến trúc sư độc lập | Không. Cần chứng chỉ hành nghề, mà chứng chỉ đòi đại học kiến trúc |
Với cây xanh đô thị công cộng, việc trồng, chăm sóc còn chịu quy định riêng về quản lý cây xanh đô thị của địa phương. Hãy hỏi chủ đầu tư hoặc đơn vị quản lý trước khi nhận việc.
Lộ trình nếu muốn đi xa hơn trong nghề cảnh quan
Bước 1: sơ cấp 5801002 (từ 03 tháng). Đủ để vào làm thi công, chăm sóc, họa viên. Thực hành tối thiểu 70% thời gian thực học theo Quy chế kèm Thông tư 79/2026/TT-BGDĐT, và vì là nghề có thao tác ngoài hiện trường, phần thực hành phải học trực tiếp (Điều 38).
Bước 2: trung cấp hoặc trung học nghề 580103. Chương trình sơ cấp phải bảo đảm liên thông lên trung cấp (điểm b khoản 1 Điều 35), phần đã học có thể được xét công nhận. Tham khảo trung cấp nhóm xây dựng và bằng trung cấp làm được gì.
Bước 3: đại học ngành kiến trúc nếu muốn chủ trì thiết kế, làm chủ nhiệm hoặc hành nghề độc lập. Sau đó tích lũy kinh nghiệm và phát triển nghề nghiệp liên tục để được cấp chứng chỉ theo Điều 21 Luật Kiến trúc sửa đổi.
Người 15–17 tuổi: học được nếu trường nhận ở độ tuổi này, nhưng Điều 147 Bộ luật Lao động 2019 cấm sử dụng người chưa thành niên ở công trường xây dựng. Thi công cảnh quan trong công trình xây dựng không phù hợp cho người dưới 18 tuổi.
Những câu dễ viết sai về chứng chỉ kiến trúc
- “Đã bỏ chứng chỉ hành nghề kiến trúc”: sai. Chỉ thủ tục cấp, gia hạn bị bãi bỏ trong thời gian áp dụng Nghị quyết 66.18; từ 01/3/2027 chứng chỉ vẫn tồn tại cho chủ trì, chủ nhiệm, kiến trúc sư độc lập.
- “Học 3 tháng thành kiến trúc sư cảnh quan”: sai. Chứng chỉ hành nghề cần đại học kiến trúc.
- “Có chứng chỉ hành nghề thiết kế cảnh quan riêng”: không có. Thiết kế kiến trúc cảnh quan nằm trong chứng chỉ hành nghề kiến trúc.
- “Phải thi sát hạch để có chứng chỉ”: đúng với giai đoạn trước; từ 01/3/2027 bỏ sát hạch.
Một khóa sơ cấp chỉ cấp chứng chỉ sơ cấp (bậc 2 Khung trình độ quốc gia), không cấp chứng chỉ hành nghề. Phân biệt các loại giấy tại chứng chỉ sơ cấp và chứng chỉ đào tạo. MNI GROUP tư vấn lộ trình, kiểm tra điều kiện và giới thiệu khóa học phù hợp tại trường đối tác được phép đào tạo.
Đọc tiếp:
- Chứng chỉ sơ cấp là gì, bậc mấy
- Sơ cấp khác chứng chỉ đào tạo
- Chứng chỉ hành nghề đo đạc và bản đồ
- Chứng chỉ hành nghề xây dựng
- Trung cấp xây dựng
MNI GROUP đồng hành cùng bạn
MNI GROUP đồng hành cùng bạn
MNI GROUP tư vấn lộ trình học nghề và chứng chỉ: kiểm tra điều kiện theo quy định hiện hành, giải thích loại giấy bạn sẽ nhận và giới thiệu khóa học phù hợp tại trường đối tác được phép đào tạo. Việc đào tạo và cấp chứng chỉ do cơ sở đào tạo thực hiện theo quy định.
Liên hệ: MNI GROUP · 15/1A1 Đường Số 3, P. Trường Thọ, TP. Thủ Đức, TP.HCM · 083.906.1718 · mnigroup.vn
Câu hỏi thường gặp
Thiết kế cảnh quan có cần chứng chỉ hành nghề không?
Từ 01/3/2027, chỉ chủ trì thiết kế công trình, quy hoạch, chủ nhiệm thiết kế và kiến trúc sư độc lập phải có; người khác cần đạt tiêu chuẩn tối thiểu.
Từ 01/7/2026 có còn cấp chứng chỉ hành nghề kiến trúc không?
Quyết định 975/QĐ-BXD bãi bỏ thủ tục cấp, cấp lại, gia hạn từ 01/7/2026 trong thời gian áp dụng Nghị quyết 66.18.
Nghị quyết 66.18/2026 áp dụng đến khi nào?
Từ 01/7/2026 đến hết 28/02/2027.
Luật 19/2026 sửa Luật Kiến trúc có hiệu lực khi nào?
Từ 01/3/2027.
Từ 01/3/2027 còn thi sát hạch không?
Không. Luật 19/2026 bãi bỏ sát hạch và gia hạn chứng chỉ hành nghề kiến trúc.
Ai được cấp chứng chỉ hành nghề kiến trúc?
Người có trình độ đại học trở lên thuộc lĩnh vực kiến trúc, có kinh nghiệm và phát triển nghề nghiệp liên tục.
Chứng chỉ đã cấp trước đây còn hiệu lực không?
Còn, đến khi hết thời hạn ghi trên chứng chỉ, trừ trường hợp bị thu hồi.
Học sơ cấp Thiết kế cảnh quan, hoa viên có được cấp chứng chỉ hành nghề không?
Không. Bạn nhận chứng chỉ sơ cấp; chứng chỉ hành nghề cần đại học kiến trúc.
Sơ cấp thiết kế cảnh quan làm được gì?
Thi công, chăm sóc sân vườn, tiểu cảnh, cây xanh; họa viên, phụ thiết kế trong công ty cảnh quan.
Chứng chỉ hành nghề kiến trúc dùng toàn quốc không?
Có, theo khoản 2 Điều 27 Luật Kiến trúc sửa đổi.
Nguồn tham khảo
- Văn bản hợp nhất 158/VBHN-VPQH Luật Kiến trúc — Điều 19, 21, 25, 27, 30; Điều 3 Luật 19/2026/QH16 (chuyển tiếp); hiệu lực 01/3/2027.
- Nghị quyết 66.18/2026/NQ-CP — phân quyền, cắt giảm thủ tục hành chính, áp dụng 01/7/2026 đến 28/02/2027.
- Quyết định 975/QĐ-BXD — công bố thủ tục bãi bỏ lĩnh vực kiến trúc; hiệu lực 01/7/2026.
- Thông tư 77/2026/TT-BGDĐT — nghề sơ cấp 5801002, trình độ 580103; hiệu lực 01/12/2026.
- Thông tư 79/2026/TT-BGDĐT — Điều 35, 38 Quy chế; hiệu lực 10/11/2026.
- Bộ luật Lao động 2019 — Điều 147 (nơi làm việc cấm sử dụng người chưa thành niên).
📝 Về tác giả: Bùi Xuân Sơn — CEO & Founder MNI GROUP, trực tiếp tư vấn tuyển sinh hệ trung cấp và liên thông từ năm 2018.