Trang chủ › Hướng nghiệp › Kinh doanh › Hộ kinh doanh › Thuế
Từ 01/01/2026, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh không còn áp dụng phương pháp khoán thuế mà nộp thuế theo pháp luật về quản lý thuế — căn cứ Điều 10 khoản 6 Nghị quyết 198/2025/QH15. Cùng mốc đó, quy định về sử dụng hóa đơn điện tử của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh tại Điều 26 Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 có hiệu lực, dù bản thân luật này có hiệu lực từ 01/7/2026. Hệ quả: việc ghi chép doanh thu – chi phí, lưu chứng từ và lập tờ khai định kỳ trở thành việc thường ngày của gần như mọi cơ sở kinh doanh nhỏ.
Hai văn bản tạo ra mốc 01/01/2026
| Thay đổi | Trước | Từ 01/01/2026 | Căn cứ |
|---|---|---|---|
| Cách tính thuế của hộ kinh doanh | Phần lớn nộp theo phương pháp khoán — cơ quan thuế ấn định mức | Kê khai theo pháp luật về quản lý thuế | Điều 10 khoản 6 Nghị quyết 198/2025/QH15 |
| Hóa đơn | Nhiều hộ không xuất hóa đơn | Hóa đơn điện tử, có loại khởi tạo từ máy tính tiền kết nối cơ quan thuế | Điều 26 Luật Quản lý thuế 2025 |
| Sổ sách, chứng từ | Rất nhẹ — nhiều hộ gần như không ghi chép | Cần ghi chép doanh thu, chi phí đủ để kê khai | Hệ quả của hai mốc trên |
Về hóa đơn điện tử, Nghị định 254/2026/NĐ-CP hướng dẫn thi hành Luật Quản lý thuế 2025 với nguyên tắc chung: khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ, người bán phải lập hóa đơn điện tử để giao cho người mua, theo định dạng chuẩn dữ liệu.
Khoán khác kê khai ở chỗ nào
| Phương pháp khoán (trước 01/01/2026) | Kê khai (từ 01/01/2026) | |
|---|---|---|
| Ai xác định số thuế | Cơ quan thuế ấn định mức khoán | Hộ kinh doanh tự kê khai theo doanh thu thực tế |
| Sổ sách | Gần như không cần | Cần ghi chép doanh thu, chi phí |
| Chứng từ | Ít khi lưu | Phải lưu để chứng minh số liệu kê khai |
| Hóa đơn | Nhiều hộ không xuất | Hóa đơn điện tử |
| Khi doanh thu tăng giảm | Mức khoán thường giữ nguyên trong kỳ | Số thuế đi theo doanh thu thực tế |
Ba việc nên làm trước tiên
Một: tách bạch tiền kinh doanh và tiền cá nhân. Đây là việc nền, làm trước thì mọi thứ sau đều nhẹ.
Hai: bắt đầu ghi chép ngay, dù còn thô. Một bảng doanh thu theo ngày và một tập chứng từ mua vào đã đủ để bắt đầu — quan trọng là có thói quen và có số liệu liên tục.
Ba: hỏi cơ quan thuế quản lý trực tiếp về hóa đơn điện tử. Mỗi ngành nghề, mỗi quy mô có hướng dẫn khác nhau; hỏi thẳng nơi quản lý mình là cách nhanh và chắc nhất.
Hộ kinh doanh hay chuyển thành doanh nghiệp
Khi khoảng cách về nghĩa vụ sổ sách giữa hai hình thức thu hẹp lại, lý do “chọn hộ kinh doanh cho nhẹ giấy tờ” yếu đi, và các yếu tố khác nổi lên — nhất là trách nhiệm tài sản.
Bàn đầy đủ hai hình thức: hộ kinh doanh hay doanh nghiệp. Về ngưỡng quy mô doanh nghiệp nhỏ và vừa: doanh nghiệp nhỏ và vừa là gì.
Ai làm phần sổ sách này — ba phương án
| Phương án | Phù hợp khi | Điểm cần cân nhắc |
|---|---|---|
| Tự làm | Quy mô một cơ sở, số nghiệp vụ ít, chủ hộ có thời gian và chịu học | Rẻ nhất và chủ động nhất, nhưng phải bỏ công học phần chứng từ – kê khai. Sai sót do không nắm quy định vẫn thuộc trách nhiệm người ký |
| Thuê dịch vụ kế toán | Không có thời gian, muốn giao trọn phần thủ tục | Cần hợp đồng rõ phạm vi công việc. Hỏi thẳng ai ký tờ khai và ai chịu trách nhiệm khi số liệu sai |
| Có người trong nhà làm | Doanh nghiệp gia đình, có người học kế toán | Với hộ kinh doanh không vướng Điều 52; nhưng nếu sau này chuyển thành công ty TNHH nhiều thành viên hoặc công ty cổ phần thì bố trí nhân sự phải xem lại |
Về nhóm thứ ba, xem những người không được làm kế toán — quy định cấm người thân ruột thịt làm kế toán có ngoại lệ cho doanh nghiệp tư nhân và công ty trách nhiệm hữu hạn do một cá nhân làm chủ sở hữu.
Kỹ năng nào đang có giá sau mốc này
Với người học kế toán, đây là thay đổi đáng chú ý nhất nhiều năm. Hàng triệu hộ kinh doanh trước đây nộp thuế khoán và gần như không cần sổ sách, nay phải kê khai và dùng hóa đơn điện tử. Phần việc phát sinh — mở sổ, lưu chứng từ, lập tờ khai định kỳ — đúng là phần hành mà người học Kế toán doanh nghiệp được đào tạo để làm.
| Trình độ | Thời gian đào tạo | Điều kiện đầu vào |
|---|---|---|
| Sơ cấp | Từ 03 tháng đến dưới 01 năm; tối thiểu 300 giờ học | Người có trình độ học vấn phù hợp |
| Trung cấp | Từ 01 đến 02 năm học tùy ngành, nghề | Có bằng tốt nghiệp trung học cơ sở trở lên |
| Cao đẳng | Từ 02 đến 03 năm học | Có bằng tốt nghiệp trung học phổ thông |
| Cao đẳng (đã có bằng trung cấp) | Từ 01 đến 02 năm học | Có bằng trung cấp cùng ngành, nghề |
Xem thêm: Trung cấp Kế toán doanh nghiệp · kế toán doanh nghiệp là gì · điều kiện làm kế toán trưởng.
MNI GROUP đồng hành cùng bạn
Đơn vị đào tạo và cấp bằng
Chương trình Trung cấp ngành Kế toán doanh nghiệp (mã 5340302) do Trường Trung cấp Quốc tế Khôi Việt tổ chức đào tạo và cấp bằng theo quy định. MNI GROUP đồng hành ở khâu tư vấn chọn đúng ngành trong nhóm 53403, đối chiếu điều kiện đầu vào và hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ.
Liên hệ: MNI GROUP · 15/1A1 Đường Số 3, P. Trường Thọ, TP. Thủ Đức, TP.HCM · 083.906.1718 · mnigroup.vn
Câu hỏi thường gặp
Hộ kinh doanh bỏ thuế khoán từ khi nào?
Từ 01/01/2026, theo Điều 10 khoản 6 Nghị quyết 198/2025/QH15. Hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh nộp thuế theo pháp luật về quản lý thuế.
Bỏ thuế khoán nghĩa là gì?
Thay vì cơ quan thuế ấn định một mức khoán, hộ kinh doanh tự kê khai theo doanh thu thực tế và nộp thuế theo số kê khai đó.
Hộ kinh doanh có phải dùng hóa đơn điện tử không?
Quy định về sử dụng hóa đơn điện tử của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh tại Điều 26 Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 có hiệu lực từ 01/01/2026.
Luật Quản lý thuế 2025 hiệu lực từ khi nào?
Từ 01/7/2026; riêng Điều 13 và quy định về hóa đơn điện tử của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh tại Điều 26 có hiệu lực từ 01/01/2026.
Lệ phí môn bài còn phải nộp không?
Điều 10 khoản 7 Nghị quyết 198/2025/QH15 quy định chấm dứt việc thu, nộp lệ phí môn bài từ 01/01/2026.
Hộ kinh doanh cần chuẩn bị gì?
Tách bạch tiền kinh doanh với tiền cá nhân, bắt đầu ghi chép doanh thu và lưu chứng từ, và hỏi cơ quan thuế quản lý trực tiếp về hóa đơn điện tử.
Doanh thu bao nhiêu thì phải dùng hóa đơn từ máy tính tiền?
Các ngưỡng cụ thể nên tra tại văn bản hướng dẫn hiện hành của Bộ Tài chính hoặc hỏi cơ quan thuế quản lý trực tiếp — đây là nhóm con số hay bị chép lại sai trên các trang trung gian.
Kê khai có bất lợi hơn khoán không?
Không hẳn. Khi kê khai theo doanh thu thực tế, tháng bán ít thì nộp ít — cơ chế khoán trước đây không phản ánh được điều đó.
Có nên chuyển thành doanh nghiệp không?
Khi khoảng cách nghĩa vụ sổ sách thu hẹp, yếu tố quyết định chuyển thành trách nhiệm tài sản: chủ hộ kinh doanh chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản, còn công ty TNHH giới hạn ở vốn góp.
Học gì để tự làm được phần này?
Ngành Kế toán doanh nghiệp, mã trung cấp 5340302 và cao đẳng 6340302, dạy đúng các phần hành chứng từ, sổ sách và kê khai.
Nguồn tham khảo
- Luật Kế toán 2015 (số 88/2015/QH13, hiệu lực 01/01/2017) — Điều 51 người làm kế toán, Điều 52 những người không được làm kế toán, Điều 54 tiêu chuẩn và điều kiện của kế toán trưởng.
- Nghị định 174/2016/NĐ-CP — quy định chi tiết một số điều của Luật Kế toán. Điều 21: tiêu chuẩn và điều kiện của kế toán trưởng, phụ trách kế toán theo từng loại đơn vị.
- Thông tư 101/2026/TT-BTC — tổ chức bồi dưỡng và cấp Chứng chỉ bồi dưỡng kế toán trưởng. Hiệu lực 01/01/2027, thay Thông tư 199/2011/TT-BTC.
- Thông tư 26/2020/TT-BLĐTBXH — Danh mục ngành, nghề đào tạo cấp IV trình độ trung cấp, trình độ cao đẳng. Nhóm 53403 / 63403 “Kế toán – Kiểm toán”, trong đó 5340302 Kế toán doanh nghiệp và 5340301 Kế toán là hai ngành khác nhau.
- Luật Quản lý thuế 2025 (số 108/2025/QH15, Quốc hội thông qua 10/12/2025) — hiệu lực 01/7/2026; riêng Điều 13 và quy định sử dụng hóa đơn điện tử của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh tại Điều 26 có hiệu lực từ 01/01/2026.
- Nghị quyết 198/2025/QH15 — Điều 10 khoản 6: hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh không áp dụng phương pháp khoán thuế từ 01/01/2026, nộp thuế theo pháp luật về quản lý thuế.
- Nghị định 254/2026/NĐ-CP về hóa đơn điện tử, chứng từ điện tử — hướng dẫn thi hành Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15.
📝 Về tác giả: Bùi Xuân Sơn — CEO & Founder MNI GROUP, trực tiếp tư vấn tuyển sinh hệ trung cấp và liên thông từ năm 2018.